Wanneer er een nieuwe machine op het werk wordt geplaatst en in gebruik wordt genomen, ben ik altijd verbaasd over hoe snel men denkt overal van op de hoogte te zijn: hoe de machine werkt, hoe je hem aan- en uitzet en hoe problemen opgelost moeten worden.
Er is nooit een handleiding nodig, laat staan werkinstructies. Want het is volstrekt helder hoe de machine werkt. Er zijn geen risico’s en training is (zo lijkt het) minimaal nodig.
Ik geloof daar niets van.
Als ik als particulier een apparaat koop, heb ik er ook een hekel aan om de handleiding te lezen en probeer ik het altijd eerst zonder. Maar vaak moet ik er toch aan geloven. Want het werkt niet, ik snap het niet, of het gaat fout.
Dat kan ook zijn omdat mannen ze hebben uitgevonden. Soms kan ik me echt verbazen over het ontwerp van een apparaat, zo onhandig! En dan denk ik: dat het komt omdat ik een vrouw ben. Dat moet haast wel!
Maar goed, terug naar de werkvloer. Want zou dit alles niet net zo goed gelden voor een machine die professioneel wordt aangeschaft?
Jawel hoor, ook die machines hebben kuren. Vaak is het onduidelijk hoe het apparaat bediend moet worden, waardoor mensen allerlei kunstgrepen uithalen om de boel aan de praat te krijgen. En lukt dat niet? Dan bellen ze eerst iemand die misschien nog een ander idee heeft. Pas dáárna gaan ze op zoek naar de handleiding.
Er zijn vast zeer intelligente machinebouwers die heel intuïtief machines kunnen ontwerpen. En er zijn ook zeker slimme medewerkers die meteen snappen hoe zo’n machine werkt. Maar over het algemeen zijn dat uitzonderingen.
De meeste van ons hebben gewoon goede training en begeleiding nodig.
Intuïtie
Wat mensen ook graag met intuïtie willen bedienen, is software. En dan heb ik het nu even specifiek over HSE-software, maar dit geldt vrijwel voor alle soorten software.
Een computersysteem zou zo gebouwd moeten zijn dat het gemakkelijk werkt en je helpt bij datgene wat je probeert te bereiken. Helaas komt deze ideale situatie niet vaak voor.
Jij bent vaak vooral bezig om het softwaresysteem te begrijpen, in plaats van dat het systeem jóú begrijpt. Je helpt het systeem om te doen waar jij hulp bij nodig hebt, en gaandeweg wordt het steeds minder duidelijk wat het ook alweer was dat je probeerde te bereiken.
En dat is jammer
Want natuurlijk helpt data om inzicht te krijgen in wat er gebeurt, en dat leidt weer tot het maken van plannen om het beter te gaan doen. Mits we de juiste informatie vastleggen.
Maar misschien moeten we aan de achterkant beginnen: waar proberen we precies inzicht in te krijgen? En vanuit het antwoord op die vraag redeneren we terug naar de informatie die daarvoor nodig is.
Zo voorkomen we dat we alleen maar bezig zijn met informatie in te voeren in een systeem dat daar uiteindelijk niks mee doet.
Een systeem moet helpen, niet in de weg zitten
Als HSE-software overzicht geeft, meedenkt en tijd bespaart, ontstaat ruimte voor waar het echt om gaat: veilig en gezond werken. Daarom geloof ik in oplossingen die ondersteunen zonder extra regeldruk toe te voegen.
