In het lab

Wanneer “veilig” juist onveilig wordt

Een aantal jaar geleden had ik een veiligheidsmanager die van mening was dat een open mes gevaarlijk was. Maar hij ging nog een stapje verder dan alleen het opleggen van veiligheidsmessen. 

Je weet wel: van die messen die naar binnen schieten als je ze loslaat, waardoor je continu kracht moet zetten en kramp in je vingers krijgt, omdat ze enorm lastig zijn om goed vast te houden. 

Volgens deze veiligheidsmanager was een open blad absoluut onnodig en moesten we overstappen op messen met een verborgen blad, waarbij je niet met je vingers in contact kunt komen met het snijvlak (zie foto)

Het volgende incident vond plaats met dit desbetreffende mes. De medewerker zette te veel kracht op de plastic punt (!) waarna deze in zijn duim terechtkwam. Uit het incidentenonderzoek bleek dat dit mes veel te lang was gebruikt en min of meer een wegwerpmes is. Daardoor was het behoorlijk versleten en bot. Bovendien is het simpelweg een ontzettend fragiel mesje, waarmee je geen zware plasticfolie kunt doorsnijden. 

veiligheidsmes in hand

Natuurlijk wist de medewerker dat wel, maar de veiligheidsdeskundige niet. 

Deze veiligheidsmanager had de juiste intenties, maar te weinig begrip voor de uitvoering. Door eenzijdig regels op te leggen (en sommigen van ons kunnen er wat van!), ontstaan juist de onveilige situaties die we proberen te vermijden.

Het nut van training

Wat ook heel gevaarlijk is: werken met een nieuwe machine op basis van Trial and error, zonder iemand die je kan uitleggen hoe het werkt en waar je tegenaan kunt lopen. 

Die ervaring heb ik zelf met een handcirkelzaak. Ik vind een handcirkelzaag een ontzettend gevaarlijk apparaat. Zo’n ding zit vol energie en je houdt hem met twee handen vast. Om heel eerlijk te zijn ben ik er bang voor, en dan moet je er eigenlijk al helemaal niet aan beginnen…  

Maar ja, het werk moet gedaan worden, en dus doe je het tóch. 

Ik heb al eens meegemaakt dat dit apparaat zich vastzet in je werkstuk, of zelfs wegschiet. Doodeng! 

Maar hoe voorkom je dat? Ik heb (nog) geen idee. Ik denk onder meer door een goed, scherp zaagblad. Als iemand suggesties heeft hoor ik het graag! 

Maar wanneer kom je erachter dat die niet scherp genoeg meer is? Precies: wanneer je al aan het zagen bent. 

Hoe los je dit probleem op? 

Ik geloof dat zeer ervaren mannen en vrouwen, die het werk écht goed kennen, degene moeten zijn die een nieuwkomer uitleggen hoe het moet. Iemand letterlijk een beetje bij de hand meenemen. 

Angst is in dit geval een hele slechte raadgever. Het is belangrijk om geen angst te hebben voor de machines waarmee je werkt. 

Dus ik stel voor om trainingsprogramma’s om te draaien:

  • de medewerker traint de veiligheidskundige
  • daarna stellen beide samen vast of het werk veilig is (risicobeoordeling) en hoe het eventueel beter kan 

Echte veiligheid ontstaat niet door regels op te leggen

Maar wel door samen te kijken naar wat werkt. Door vakmensen te betrekken en hun kennis serieus te nemen. Dat gezamenlijke vertrekpunt vormt de kern van mijn aanpak en van hoe ik met SecuDura werk.

Joop Salomons

Lees verder