Persoonlijke Beschermings-middelen: zegen of vloek?  

Laten we beginnen bij het begin:

We hebben bedacht dat met handschoenen, afscherming, een harnas, een masker, veiligheidsschoenen en diverse kleding vereisten, het werk veiliger is. 

Ik kan beamen dat dat vaak helemaal niet het geval is. 

Ik heb ronduit een hekel aan handschoenen en gebruik ze alleen als het echt niet anders kan. We hebben zintuigen gekregen, zoals een gevoelszintuig, en dat kan met handschoenen niet goed functioneren. Je voelt je werkstuk en de omstandigheden minder, en dus ook je gevoeligheid om gevaar te herkennen.

Het is moeilijk uit te leggen, maar je moet kunnen voelen wat je doet. Net als dat je je ogen nodig hebt tijdens het werken en een bril daar een belemmering in kan zijn, werkt het met handschoenen eigenlijk hetzelfde. 

Over het harnas heb ik het al even gehad in de tweede blogpost: het gevaar van de lijn moeten losmaken en elders weer vastklikken, terwijl je op levensgevaarlijke hoogte werkt. 

Of de situatie van gisteren: ik had mijn fantastische, gevoerde veiligheidslaarzen aan (ik meen het, ze zijn écht geweldig), en een balk viel natuurlijk niet op de stalen neus… maar op mijn wreef. Wat een sierlijke blauwe plek opleverde. 

Persoonlijke Beschermingsmiddelen kunnen heel zinvol en waardevol zijn, maar wel vanuit de gedachte dat ze echt iets toevoegen en dat je zonder ook daadwerkelijk risico loopt. 

Wanneer ik met gevaarlijke stoffen werk is een goede handschoen echt nodig. 

Wanneer ik met slijp- of boorwerk bezig ben, is een veiligheidsbril echt zinvol. 

Al moet die veiligheidsbril dan wel goed zicht geven, en dat is helaas niet altijd het geval. 

Maar bij alles handschoenen dragen of een veiligheidsmes gebruiken? Eerlijk gezegd heb ik liever een goed, scherp mes. Zodat dat wat ik snij ook daadwerkelijk goed gesneden wordt, net als in de keuken. Want niks is zo gevaarlijk als een bot mes…

Mijn vader, die bijna 80 jaar oud is, zegt steeds dat een afscherming – op bijvoorbeeld een slijptol – gevaarlijk is. Want je moet kunnen zien wat je doet, en dat kan met zo’n kap eromheen vaak niet. Ook stelt hij dat je je ogen op het gevaar moet houden en bewust moet zijn dát het gevaarlijk is. En dat je, zodra je denkt dat het veilig is, misschien minder goed oplet. 

Daar ben ik het niet per se mee eens, maar ik snap de gedachte. Want zoals ik eerder benoemde; een afscherming die slecht is uitgevoerd, kan de situatie ook juist nóg gevaarlijker maken. Het is echt niet fijn als de kap eraf valt terwijl je aan het slijpen bent, en helaas, dat gebeurt ook gewoon. 

Waar mijn vader wél op hamert (leuke woordspeling) is dat oude spijkers en schroeven niet in planken en balken mogen blijven zitten. Die moet je er altijd uittrekken, of desnoods afslijpen want ‘spiekers trekk’n’  is niet zo gemakkelijk als je waarschijnlijk denkt. 

Het is echt héél vervelend als je met je handpalm in een verroeste spijker drukt. En dat gebeurt, al let je nog zo goed op. 

Hij hamert er ook op dat je je werkplek opgeruimd en georganiseerd moet houden. Logisch natuurlijk. Maar opruimen is nou niet iets waar ik veel energie van krijg. En toch helpt het enorm dat alle troep een beetje aan de kant is (niet overdrijven hoor). 

Met zo’n dertig jaar ervaring in mijn vak, HSE: Health, Safety & Environment, weet ik er wel wat van. Maar ik heb nu zelf ervaren hoe lastig het is om: 

• je bewust te zijn van gevaren.
• zelf veilig te werken. 
• anderen veilig te laten werken. 
• en duurzame keuzes te maken. 

En dat maakt dat ik het als HSE’er beter wil doen. Dus, wat kan ik doen om MKB-bedrijven die:

• zich willen en moeten focussen op het opleveren van hun klussen
• vooral bezig zijn met het krijgen van de volgende klus 
• continu beter moeten worden in hun vakmanschap
• zich het niet kunnen veroorloven om een HSE-organisatie op te zetten
• wél aan alle wet- en regelgeving moeten voldoen
• het liefst ook nog de werkomstandigheden van de mensen willen verbeteren
• en daarnaast ook duurzamere keuzes willen maken, zowel in toekomstige investeringen als in de materialen die ze gebruiken. 

Dit alles brengt mij op de volgende stelling:

Het werkt het beste als we veiligheidsmiddelen samen bepalen, samen met degene die het werk uitvoert.

Wees als veiligheidsdeskundige degene die weet wat er kan, wat er volgens de wet moet, en kom met testmateriaal om te onderzoeken wat werkt en wat niet werkt. 

De man of vrouw die het werk uitvoert, weet zelf heel goed wat handig en nodig is om dat specifieke werk goed uit te kunnen voeren. En ook vooral wat níét helpt om het werk veiliger of beter te maken. Daarom is het bepalen van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen een gezamenlijke actie.

Heb als HSE’er respect voor vakmensen, die vaak onder moeilijke omstandigheden (zoals een veiligheidsdeskundige die wat staat te roepen aan de zijlijn, of erger nog: veiligheidsregels oplegt), zo goed mogelijk hun werk proberen te doen. En daar over het algemeen ook heel erg goed in zijn.

Zo pak ik mijn werk bij SecuDura dagelijks aan: door HSE zo organiseren dat het ondersteunt in plaats van belast. Door het samen te doen, van mens tot mens.